هم‌چنان كه امام عليه السلام براى جواز استعمال پوست در هنگام نماز به لاحرج استدلال مىكنند . هم‌چنين از اين عبارت استفاده مىشود كه حكم حلّيت خريد از سوق مسلمين اختصاصى به مورد پوست ندارد و دين اسلام در تمامى جنبه‌هايش توسعه دارد و در آن حكم حرجى و تضييقى كه از جهالت ناشى مىشود ، وجود ندارد . 2 ) محمّد بن علي بن الحسين ، قال : « سئل علي عليه السلام التوضّأ من فضل وضوء جماعة المسلمين أحبّ إليك أو يتوضّأ من ركو أبيض مخمر ؟ قال : لا ، بل من فضل وضوء جماعة المسلمين ، فإنّ أحبّ دينكم إلى اللَّه الحنيفيّة السمحة السهلة » « 1 » . سند روايت : اين روايت از مرسلات مرحوم شيخ صدوق رحمه الله مىباشد ، لكن قابل اعتماد است ؛ چه آن كه مرسلات صدوق بر دو نوع است : نوع اوّل : رواياتى است كه آنها را به صورت « رُوى » بيان مىكند ؛ و نوع دوّم رواياتى است كه آنها را به طور مسلّم اسناد مىدهد و مىگويد : « قال » . از نظر ما ، اين نوع از مرسلات صدوق رحمه الله - مرسلات نوع دوّم - حجّت مىباشد ؛ بنابراين ، روايت فوق معتبر و صحيح است . دلالت و معناى روايت : از حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام سؤال شد وضو گرفتن با آب اضافه و باقيمانده از وضوى گروهى مسلمان ، نزد شما محبوب‌تر است يا وضو از آب ظرف دربسته و دست نخورده ؟ حضرت در پاسخ مىفرمايند : وضو گرفتن از باقيمانده آب وضوى جماعت مسلمين بهتر است ؛ همانا محبوب‌ترين دين در نزد خداوند متعال ، دينى است كه آسان و سهل باشد . از پاسخى كه حضرت مىدهند و اين كه حكمشان را به آسانىِ شريعت استناد داده‌اند ، دانسته مىشود كه احكام حرجى و مشقّت‌بار از شريعت نمىباشد و در دين وجود ندارد . حتّى اگر كسى دلالت اين روايت بر قاعده لاحرج را قبول نكند ، حداقل

--> ( 1 ) . محمّد بن على بن الحسين ابن بابويه القمى ( شيخ صدوق ) ، من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 96 ، حديث 16 ؛ محمّد بن الحسن الحرّ العاملى ، پيشين ، ج 1 ، ص 210 ، باب 8 از ابواب الماء المضاف و المستعمل ، حديث 3 .